Bệnh dịch tả
Có nguồn gốc từ tiểu lục địa Ấn Độ, vùng châu thổ sông Hằng thời cổ đại, bệnh tả được chính thức ghi nhận tại Trung Quốc khoảng 600 năm trước Công nguyên và được gọi là "bệnh thời khí" vì nó xuất hiện trong mùa nóng, người nhiễm bệnh "miệng nôn, trôn tháo" rồi tử vong.
Y học Trung Quốc lúc ấy quan niệm rằng người mắc "bệnh thời khí" không nên uống nước vì càng uống nhiều, đi ngoài càng... ra nước! Hậu quả là bệnh nhân chết rất nhanh do mất nước, dẫn đến rối loạn điện giải, trụy tim mạch.
Năm 1563, đại dịch tả tàn phá đất nước Ấn Độ với số người chết ước khoảng 250.000. Sau đó, theo các tuyến đường bộ và đường biển, nó lan đến nước Nga và phần còn lại của châu Âu khiến hơn 600.000 người thiệt mạng. Năm 1832, bệnh tả giết chết 40.000 người dân Paris còn với nước Anh, trong 2 năm 1848-1849, đã có 70.000 người chết. 5 năm sau, dịch quay lại, 1/8 dân thành phố London qua đời.
Thời điểm ấy, các bác sĩ Anh tin rằng bệnh tả lây lan qua không khí. Họ gọi nó là "Miasma" nhưng bác sĩ John Snow nghi ngờ căn bệnh bí ẩn giết chết nạn nhân trong vài ngày sau khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, có thể nằm trong nước uống của thành phố London.
Bằng cách cập nhật hồ sơ bệnh án, báo cáo tử vong của 500 bệnh nhân, John Snow đã tạo ra một bản đồ địa lý, cho thấy cả 500 người này đều uống trực tiếp nước máy ở trạm bơm Broad Street - là 1 trong 4 trạm bơm chính của thành phố.
Để chứng minh cho nghi ngờ của mình, bác sĩ John Snow thuyết phục các quan chức địa phương tháo bỏ tay bơm của trạm bơm Broad Street khiến nó không sử dụng được. Kết quả là số cư dân sống xung quanh trạm bơm Broad Street nhiễm bệnh giảm hẳn nhưng cùng lúc với phát kiến của bác sĩ John Snow, đã có thêm 23.000 người London chết vì chứng bệnh này.
Tại miền Bắc Việt Nam, thời Pháp thuộc - năm 1937 - dịch tả bùng phát giết chết 75.000 người. Gần đây nhất - năm 1991 - dịch tả xuất hiện ở Peru rồi nhanh chóng lan sang Ecuador, Colombia, Mexico và Nicaragua theo con đường vận chuyển hải sản, hậu quả là 12.000 người chết.
Đến nay, mặc dù vắc xin ngừa tả đã trở nên phổ biến nhưng theo số liệu của Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm toàn cầu vẫn có từ 3 đến 5 triệu người nhiễm vi trùng tả và số tử vong ước tính khoảng 58.000 - 130.000 trường hợp, chủ yếu ở các quốc gia đang phát triển mà nguyên nhân là một số nước không công bố số liệu chính xác do e ngại ảnh hưởng đến ngành du lịch.
